Maak hier een account aan om beoordelingen achter te laten en favorieten op te slaan.

Kunst in de Top van Limburg

Stap in de wereld van de kunst en verken de prachtige regio van Bergen, Gennep, Mook en Middelaar met onze opwindende kunstroute! Deze unieke ervaring neemt je mee op een reis door deze regio, waar je onderweg kunt genieten van de mooiste kunstwerken die dit unieke gebied te bieden heeft.


Routes

Kunst routes

Naast de volledige route vind je hier ook de 3 lussen per gemeente. Geniet van al dat moois!

Kunstroute top van Noord Limburg

Kunstroute top van Noord Limburg

Kunstroute top van Noord Limburg lus Bergen

Kunstroute top van Noord Limburg lus Bergen

Kunstroute top van Noord Limburg lus Gennep

Kunstroute top van Noord Limburg lus Gennep

Kunstroute top van Noord Limburg lus Mook & Middelaar

Kunstroute top van Noord Limburg lus Mook & Middelaar
Bergen

Bergen

Ontdek de prachtige kunstwerken van de gemeente Bergen. Van indrukwekkende beelden tot bijzondere sculpturen, er is voor ieder wat wils. Laat je verrassen door de diversiteit en creativiteit van de kunstwerken die de gemeente rijk is. Verken per fiets de verschillende locaties en ontdek de verhalen achter deze unieke werken. Kunst in de openbare ruimte brengt niet alleen kleur en sfeer, maar ook een stukje geschiedenis en cultuur naar buiten.

De kunstwerken:

Landmark Maasduinen

Rijksweg N271 Maasduinen
Dit monumentale werk van kunstenaar Mathieu Knippenbergh symboliseert de verschillende grondlagen waarin “het leven op aarde” in het algemeen en in de Maasduinen in het bijzonder wordt gevisualiseerd. Deze blokvormige kolom is het laatste onderdeel van het project “Verbetering toeristische en recreatieve infrastructuur Maasduinen” en is als zodanig een landmark te noemen. Oorspronkelijk bevatte dit werk een laag op ooghoogte met diverse figuurtjes in brons die het leven op het platteland weergaven. In 2011 werden deze bronzen beeldjes ontvreemd. De kunstenaar heeft noodgedwongen hiervoor een nieuwe laag in beton aangebracht.

Collier

Wezerweg en Kasteellaan Well
Dit 'collier' In Well bestaat uit maar liefst een 6-tal onderdelen verspreid over ruim een kilometeri van de Duitse grens tot aan de Maas. Het slingert als losse delen van een enorme ketting door het landschap en de kern van Well tot aan de Maas. Dit collier van kunstenaar Kees Buckens symboliseert de verbinding van de verschillende buurtschappen in Well. Kees Buckens is als beeldhouwer een bouwer. Hij bewerkt keien door ze vervolgens te stapelen en/of als een patroon in het landschap te plaatsen. De 'hanger' van dit collier staat aan de oever van de maas.

Pedigree

Rotonde Rijksweg Well
Op deze, ooit eerste, rotonde in de gemeente Bergen, plaatste Nicolas Dings een object van gestapelde open cilinders uit roestvast staal met daarop speels geplaatste dieren in brons. De dieren staan symbool voor de fauna van de Maasduinen. Het werk vormt de entree van het Nationaal Park op dit knooppunt van wegen.

Communicatie

Reindersmeer Well
Het Reindersmeer is een kunstmatig meer, ontstaan door jarenlange ontzanding en ontgrinding. De bedrijven die hier zand en grind opgroeven hebben daarmee een slordige 22.000 schepen bevracht en via de maas getransporteerd. Na de beëindiging van deze werkzaamheden in 2002 boden de bedrijven de gemeenschap dit werk van Ad Merx aan, getiteld 'Communicatie' uit 2010. Op de plek waar dit werk oorspronkelijk stond, bevindt zich thans het Bezoekerscentrum De Sluis. Met de bouw van het bezoekerscentrum moest dit kunstwerk wijken en werd een nieuwe plek gevonden aan het water bij het trekpondje over het Reindersmeer. Met de keuze voor deze nieuwe plaats werd recht gedaan aan de open structuur van dit werk. De drie vierkanten vormen als het ware kaders, als lijsten die het omringende natuurlijke landschap kadreren in telkens wisselende vergezichten. Van opzij zijn de kaders geprofileerd. Contouren van gezichten in profiel lijken met elkaar in gesprek.

Grensovergangen

Gochsedijk Siebengewald
Naast de Gochsedijk staat het kunstwerk 'Grensovergangen' van Hans Mes. Siebengewald is een grensdorp sinds 1817 met vroeger een bewaakte grensovergang naar Duitsland. Het 'bessembienden' is een ambacht dat lang in het dorp werd beoefend en zorgde voor inkomsten. De dorpsnaam is volgens historici afgeleid van de Sevenboom (Juniperus). De kunstenaar heeft op een stenen obelisk-achtige zuil deze historische, ambachtelijke en etymologische fenomenen in brons vertaald. Hij plaatste een grensslagboom, een takkenbezem en een tak van een sevenboom schuin op de stenen kolom die hij de vorm van een toren gaf ... of is het toch een grenspaal.

Balans

Gochsedijk Siebengewald
Wijnand Zijlmans kreeg de opdracht om een functioneel beeld te maken dat zou fungeren als 'komremmer' (het laten afnemen van de snelheid van weggebruikers ter plekke). Zijlmans wilde de aandacht van de voorbij rijdende automobilist vangen. Hij ontwierp daartoe drie zuilen van gestapelde schijven. Elke zuil is bewerkt door de kunstenaar met een andere beeldhouwtechniek waardoor er ook verschilldende oppervlaktereliëfs te zien zijn. De onderling verschoven stenen trommels lijken te spelen met de zwaartekracht, alsof de subtiele balans elk moment verstoord kan worden. Het spel van licht en schaduw wisselt onder verschillende weersomstandigheden en tijdstippen op de dag door oppervlaktetekening en trommelschikking.

Varkenskop

Tuin St. Antoniuskapel, Aijen
De bronzen varkenskop op een stalen tafel van Clemens Driessen uit 2002 refereert aan een eeuwenoude traditie in Aijen. Op of rond de feestdag van Sint Antonius, 17 januari, wordt bij de kapel in Aijen de jaarlijkse 'Köpkesmert' gehouden. De legende wil dat in deze buurt varkens(koppen) geofferd werden aan de goden. Tegenwoordig wordt de 'Köpkesmert' georganiseerd door het Schuttersgilde St. Antonius Abt en worden de varkenskoppen ter veiling aangeboden aan de inwoners van Aijen. De veilingopbrengst is bestemd voor de instandhouding van de kapel. De geveilde varkenskoppen gaan niet naar de hoogste bieder maar naar de armen. Tegenwoordig gaan ze naar een klooster. Het bronzen beeld verbeeldt een naturalistische varkenskop afgehouwen tijdens de slacht welke door de kunstenaar is gepatineerd met kopersulfaat.

Ontmoeting

Vlammertsehof 1 Bergen
In het najaar van 2002 werd 'de Ontmoeting’ van Hans Reijnders voor de entree van het `Maasduinenstaete’ zorgcomplex geplaatst. Hans Reijnders zocht met dit werk een relatie met de vormgeving van het zorgcomplex dat zich kenmerkt door zijn organische architectuur van welvende muren en daken. Wie goed kijkt ziet dat de sculptuur uit meerdere onderdelen is samengesteld. Dat ligt ook voor de hand bij de keuze van het materiaal. De granieten sculptuur van een geplooide strook steen ontkent de keiharde materie in zijn plooiingen en welvingen maar overtuigt tegelijkertijd in zijn vloeiende vorm. Hier ontmoet de sculptuur de architectuur op indrukwekkende wijze in samensmeltende organische vormgeving.

Mozes slaat water uit rots

Kerkstraat 6 Bergen
Voor de deur van de St. Petruskerk staat een kunstwerk dat verwijst naar het Oud-Testamentische verhaal van de Exodus. Mozes leidt de Israëlieten uit Egypte naar het beloofde land. Een zware tocht waarbij vele beproevingen moesten worden doorstaan, zoals het vinden van water in de woestijn. Het morrende volk kwam tegen Mozes in opstand die zich radeloos wendde tot God. Die droeg hem op met zijn staf op een rots te slaan waaruit spontaan een waterbron ontstond. Pii Daenen toont in dit werk precies dat laatste: het moment dat plots water uit steen stroomt. De staf van Mozes steekt nog uit de rots en Mozes zelf is aanwezig door zijn hand die verschrikt de staf lijkt los te laten. Daenen gebruikt een uit Cor-Ten staal gevormde rots, geen natuurlijk rotsblok. Dat laatste zou het overdrachtelijke van deze wonderlijke gebeurtenis te veel ontkrachten.

Hoogtij

Kerkstraat Bergen
Het werk 'Hoogtij' verbeeldt de eeuwige strijd van de Bergenaren met het maaswater. De kunstenaar Wendela Gevers Deynoot aan het woord: '... Hoogwater, een verheffend beeld, ook letterlijk opbouwend, herkenningspunt met mensen, ... het beeld spiegelt zich aan de omgeving, inhoudelijk, het één 'vult'het ander, ruimtelijk, relatie met de boom ... Het blauwe glas staat voor water, transparant en glinsterend / spiegelend ... de lichte gele steen verwijst naar zand - steen, duin ... en de bouwstenen die het water kunnen weerstaan. Het beeld staat in symmetrie met het rechthoekige boomvlak, de dragende kolom westwaarts gericht naar de rivier, het bovendeel is gericht naar de kerk. De blauwe rand loopt door in de klinkerbestrating en vormt een kompas ...' september 2011. De gekozen plek voor dit werk is de verzamelplek voor inwoners van Bergen om tijdens het hoogwater met de 'Bellenwagen' naar Nieuw Bergen vervoerd te worden.

Bescherming

Langstraat Afferden
Het kunstwerk 'Bescherming' staat sinds mei 1980 bij basisschool 't Diekske in Afferden, dat het werk kon aanschaffen dank zij de zgn. één-procents-regeling van de overheid. Van de bouwkosten mocht één procent besteedt worden aan kunst. Wim Klabbers maakte een bol die door een gestileerde hand wordt vastgehouden. De bol is een vrucht die openbarst om de zaden te verspreiden. De kunstenaar verwijst hiermee zowel naar het onderwijs als naar de naam van de school: Diekske = Dijk. De dijk die de gemeenschap beschermt. Bij de onthulling van het kunstwerk vergeleek toenmalig burgemeester Meijer de vormgeving van het kunstwerk met de 'Offerse knikker', een plaatselijke titel voor iemand die zich maatschappelijk heeft onderscheiden. De kunstenaar kon deze toegevoegde symboliek van de burgemeester wel waarderen.

De Lelie

Dorpsvijver Afferden
Zoals menig kunstenaar is ook Carel Lanters gefascineerd door de natuur. De enorme gevarieerde vormenrijkdom van de natuur geeft hem steeds weer nieuwe inspriatie die leidt tot beelden in de openbare ruimte. 'De Lelie' van Lanters werd in 2002 geplaatst in Afferden. Niet op een plein maar in de vijver van het Heijmanspark. Deze lelie van brons en kristalglas in het water, is als een sieraad op de huid. Zeker wanneer het zonlicht het glas beroert met een schittering als resultaat. Het bronzen beeld 'drijft'niet, het 'staat' door zijn gewicht stevig vernakerd op de vijverbodem. Zo kan het gebeuren dat bij hogere waterstanden de lelie deels onder water verdwijnt.

Spelende kinderen

Kendelweg Siebengewald
Bij basisschool ’t Kendelke staat een beeld van Sef Moonen uit 1965, getiteld 'Spelende kinderen'. Twee jongens grijpen elkaar vast en tussen hen in staat een gans. Een compact tafereel gehouwen uit steen en toepasselijk geplaatst op de speelplaats van de school. De voorstelling verwijst duidelijk naar het kinderspel 'Eend, eend, gans'. Bij dit spel staan alle kinderen in een kring en eentje loopt de kring rond en tikt iedereen op hoofd of rug, terwijl hij bij elke tik roept “eend, eend, eend, eend”. Zodra hij “gans” roept bij iemand, moet diegene de speler die hem gans noemde proberen aan te tikken nog voordat die op de opengevallen plaats in de cirkel is gaan staan.

De Zaaier

Catharinastraat Wellerlooi
'De Zaaier', een gestileerd bronzen beeld van Clemens Weijmans, werd in 1993 geplaatst op het plein bij de kerk in Wellerlooi. Het eenvoudige beeld symboliseert alle 'Loi-ers' werkzaam in de agrarische sector. Het thema van de zaaier komt vaker terug in de kunstgeschiedenis, zo ook hier. De man houdt een mand vast en maakt het zaaigebaar. Het opschrift bij het beeld laat daar geen misverstand over bestaan: "KIEK DE ZEIJER GING UUT UM TE ZEIJE" (Zie de zaaier gaat zaaien). Het beeld staat op een sokkel waarop nog een verwijzing is uitgebeeld. De kleine bronzen urnen memoreren het grote urnenveld dat in de omgeving van Wellerlooi werd aangetroffen en dat dateert van 700 tot 2000 jaar voor Christus.

Edith Stein (Gevelbeeld)

Murseltseweg 4 Bergen
Een kleine plaquette in brons naast de toegangsdeur van deze kapel laat op een lege achtergrond een breed latijns kruis over de volle breedte en hoogte zien, met op de onderste helft een portret van de karmelietes Edith Stein in hoogreliëf. Edith Stein werd in 1891 in Breslau uit Joodse ouders geboren en bekeerde zich tot het katholicisme in 1920. Zij trad in bij de zusters Karmelietessen in Keulen en kwam in 1938 naar een klooster in Echt. Bij de rassia’s op katholieke Joden in 1942 werd zij met haar zus Rosa gedeporteerd naar Auschwitz en overleed kort na aankomst. Op 1 mei 1987 werd zij door Paus Johannes Paulus II zaligverklaard en op 11 oktober 1998 heilig. Op 30 januari 2000 werd Edith Stein de patrones van deze kapel en daarmee van de paraochie Nieuw Bergen.

Teun

Catharinastraat Wellerlooi
Beeld van een jongen met pet

De verzoeking van de H. Antonius

Tuin St. Antoniuskapel Heukelom
Het verhaal van de verzoeking van de H. Anthonius gaat over het testen van zijn geloof in God. Niemand minder dan de duivel tracht Anthonius met allerlei verleidingen aan het twijfelen te brengen. Tevergeefs, immers Anthonius weet: "De Heer is mijn helper, ik kan neerzien op mijn vijanden". Clemens Driesssen kiest in dit werk niet voor de uitdaging die tussen beiden opspeelt. Hij beeldt niet Anthonius uit maar de gehoornde duivel die achteroverleunend zijn plannen lijkt te overdenken, maar anderzijds lijkt hij ook te berusten in het onwankelbare geloof van Anthonius.

Shape shift

Pieter de Hooghstraat Bergen
De brede school in Nieuw Bergen, De Samensprong, herbergt naast een katholieke - en een openbare basisschool, ook een kinderopvang, peuterspeelzaal en jeugdgezondheidszorg. In april 2004 werden vijf beelden van Hans Vos onthuld, die de vijf instellingen en bijbehorende leeftijdsgroepen symboliseren die gebruik maken van het gebouw. Hans Vos liet kinderen model staan voor zijn aluminium kunstwerken. Het werden beelden van peuters, kleuters, onderbouwers en bovenbouwers. De allerkleinsten konden nog geen model staan, dus koos Hans Vos voor de baby's een beertje. De werken zijn in aluminium gegoten en ogen van een bepaalde kant nogal merkwaardig plat met een lichte bolling. Van opzij gezien, wordt de vorm duidelijk en herkenbaar.

Het Erdmenneke

Raadhuisstraat Bergen
Het verhaal van het Erdmenneke gaat terug op een oude legende. Duizenden jaren geleden waren het de Erdmennekes die de Maas uitgroeven. Overdag waren de 'mennekes' druk aan het graven in de aarde en 's avonds klopten ze het zand uit hun klompen. Dat zand vormde een steeds hogere berg en uiteindelijk zelfs 'hele bergen'. Zo kreeg het 'durpke an de Maas' haar naam 'Bergen' en zijn de Bergenaren dus 'Erdmennekes'. Dat de Bergse carnavalsvereniging later deze naam zou kiezen is dus niet vreemd. Elk jaar vormt het Erdmenneke het middelpunt van de carnavalsfestiviteiten. Hij wordt gehuldigd door 'Erdmennekes en Erddennekes van 't jaor' en de carnavalsverenigingen uit de kerkdorpen van de gemeente tonen hun eerbied met kleurige symbolishe tegels aan zijn voeten. Mimi Lauf maakte een kleine bronzen sculptuur van een ouder mannetje op klompen in ruste, met de pet over zijn ogen getrokken een een enorme schep waarop hij leunt.

Uit betrokkenheid

Rembrandtplein Bergen
Het Rembrandtplein herbergt meerdere zorgcentra, zoals de huisartsenpraktijk. Oud huisarts Jan Schreurs wilde als gepensioneerd zorgverlener (1955-2005) zijn verbondenheid met de Bergse gemeenschap laten blijken en vroeg kunstenaar Clemens Driessen om dit te visualiseren. Zo ontstond het kunstwerk 'Uit Betrokkenheid', een beeldengroep van drie mensen waarvan er twee de ander overeind helpen na een onfortuinlijke val. Een heel ruimtelijk beeld vol dynamiek met veel uitstekende delen maar dat toch een fraaie geslotenheid heeft. Het beeld nodigt uit om er omheen te lopen en het van meerdere kanten te bekijken. Jan en Agnes Schreurs schonken dit werk in 2005 aan de gemeente Bergen.

Birdslide

Kasteellaan Well
Birdslide (vogel glijbaan) is een beeld van de Zimbabwaanse kunstenaar Anderson Chikonyora. Hij kapte het beeld uit de harde locale steensoort serpentijn. De boomstam met talrijke vogels op takken of wegvliegend, toont in zijn typerende vormgeving de kenmerken van deze kunstenaarsgroep uit het zuiden van Afrika. De kunstenaar was lid van de Sanganai Art Group in het dorp Mudindo (Zimbabwe) waarmee de toenmalige Wellse galerie World Art House, goede contacten onderhield. Dit werk werd in 2007 door World Art House aangeboden aan de Wellse gemeenschap.

Ontvangst / Community

Langstraat Afferden
Het kunstwerk 'Ontvangst' van Wijnand Zijlmans bestaat uit een stapeling van onderdelen: een opengewerkte kolom met daarop een schaal en drie hoogglans gepolijste keien. Deze stapeling staat in feite symbool voor de hele gemeente Bergen met zijn gastvrijheid en de schoonheid van het Nationaal Park De Maasduinen. Het kunstwerk staat sinds 2008 aan de rand van Afferden, de entree van Het Hart Van De Maasduinen (Gemeente Bergen) komend vanaf noordelijke richting. Zijlmans hakt in de stenen kolom de meanderende loop van de maas in dit stukje Noord Limburg. De rivier die dit landschap heeft gemaakt tot wat het is. En dat is terug te zien in vormgeving, kleur en materiaalkeuze. Als in een offerschaal presenteert de kunstenaar dit bovenop de kolom. In de eindfase van het plaatsen van het kunstwerk, is het kunstwerk 'Community' genoemd. VERIFIËREN SVP

Fontein

Rotonde Bergen
Op 15 november 1969 werd het nieuwe Gemeentehuis van Nieuw Bergen officieel geopend door de Commissaris van de Koningin. Bij de oplevering werd ook het kunstwerk De Fontein van Jos Hermans onthuld, geplaatst tussen het gemeentehuis en de rijksweg. Het werk in brons bestond uit een zes-tal sferen (bollen) verschillend in grootte en hoog geplaatst op een staketsel van verticale dragers. Door meerdere leidingen bovenin spuit water op en door de bollen en valt klaterend naar beneden. Het water is naast brons een essentieel onderdeel van dit werk. Het water geeft de fontein een extra dimensie te weten: geluid. Immers zonder het geluid van klaterend water is de fontein incompleet. Hermans visualiseert met de bollen de diverse kerkdorpen van de gemeente met de grootste bol voor Nieuw Bergen en het water is de verbinding tussen de kernen. Met de totstandkoming van de rotonde op de N 271 ten zuiden van Nieuw Bergen in 2014 werd de gerestaureerde fontein verplaatst en was daarmee niet langer verbonden met het gemeentehuis.

Ritakapel

Maasduinen Staete Bergen
In 2007 vierde Servicecomplex Maasduinen Staete haar 1e lustrum met het thema: Verborgen Verlangens, een bekend concept in de Zorggroep Noord Limburg waarbij bewoners een wens mogen doen en vervolgens wordt gekeken of die uitgevoerd kan worden. Een wens van de bewoners was een kapel in de tuin van Maasduinen Staete. Het IFMA Kunstcollectief uit Bergen bood spontaan haar expertise aan om de vormgeving van een dergelijke kapel voor haar rekening te nemen. Het mocht geen standaard kapel worden. In tekeningen, maquettes en voorbeelden vertaalde het kunstcollectief het transcendentale naar een eigenzinnig ontwerp. Kunstenaars Henk Vissers uit Bergen en Christoph Heek uit Kleve ontwierpen de definitieve vorm van de kapel waarbij de roos de basis vormde, het symbool van de H. Rita uit Cascia, de patrones van Verborgen Verlangens. De kapel is gebouwd van gewalst CorTen-staal. In de opstaande wanden en in het dak zie je duidelijk de vorm van een roos terug. Beide kunstenaars ontwierpen de gebrandschilderde ramen die de kapel spiritueel verlichten. Jaap Glandorff bouwde organische zitelementen en Rob van den Broek en Henny Weckx maakten een functionele abstracte sculptuur van een rozenstruik als kandelaar voor het interieur. Een succesvolle werving van sponsoren en bedrijven uit de gemeente maakte de uitvoering van de kapel realiseerbaar. De kapel werd in 2009 door de eerwaarde heer pastoor Jo Janssen ingezegend.

Wachter

Raadhuisplein Bergen
'De Amerikaanse kunstenaar van Japanse origine, Shinkichi Tajiri, maakte zijn 'Wachter' in 2000 in opdracht van de gemeentelijke kunstcommissie b.g.v. het 200 jarig bestaan van de gemeente. Tajiri was een internationaal bekend kunstenaar en ondermeer lid van de Cobra-groep. Hij kwam tijdens WO-II naar Europa als geallieerd militair en besloot daarna in Europa te blijven. Hij vestigde zich in 1962 op kasteel Scheres in Baarlo met zijn echtgenote Ferdi Jansen, eveneens kunstenares. Het grote Cor-Ten stalen beeld op de Ovonde bij Nieuw Bergen verwijst naar de Japanse klasse van de samoerai, een groep feodale elitekrijgers. Tajiri maakte diverse vergelijkbare beelden in de serie 'Ronin' (dolende samoerai) een van deze krijghaftige figuren kwam in Bergen te staan: de Wachter. Evenals een krijger is een wachter ook een beschermer of waker. Hij behoedt de gemeenschap tegen gevaar. Deze Wachter oogt zowel krijgshaftig als vastberaden en afschrikwekkend tegelijk door zijn puntige plaatstalen vormgeving. Fier waakt hij over alles en iedereen die hem passeert.

Wing of Freedom

De Hamert Wellerlooi
Tijdens de tweede wereldoorlog voerden de geallieerden talloze vluchten uit op het Ruhrgebiet. Op de heen- en terugvlucht moesten ze de Duitse luchtafweer, o.a. die van Bergen, trachten te ontwijken. In 1943 werd de Engelse bommenwerper Lancaster ED449 door een Duitse Messerschmidt Me 110 neergehaald. Het toestel crashte ter hoogte van de ontginningsweg en boorde zich in een zandduin. Een vleugel stak daarbij rechtop uit het zand. De zeven bemanningsleden kwamen daarbij om het leven. Jan Driessen maakte het ontwerp geïnspireerd door het boek van oud-Wellenaar Jacques Haumann getiteld: Vliegtuigcrashes en Noodlandingen WO II Gemeente Bergen uit 2019. Juul Baltussen voerde het ontwerp uit. Het monument werd in 2020 onthuld en vormt het startpunt van vier "Wings of Freedom fietsroutes", die langs 28 chrashplekken voert.

Christoffel

Grotestraat Well
In mei 2016 schonk de Wellse familie Thissen een Christoffelbeeld aan de Wellse gemeenschap. Deze Christoffel uit Cor-Ten staal van kunstenaar Henk Vissers uit Bergen, werd geplaatst nabij de oude veerstoep naar Wanssum aan de overkant van de maas. De H. Christoffel, de beschermheilige van ondermeer de veerlui, is de Bijbelse figuur die mensen op zijn rug neemt om ze over te zetten bij de rivier. Op een dag neemt hij een kind op zijn schouders maar gaandeweg wordt het voor hem steeds zwaarder en moeizamer en blijkt het kind zich te openbaren als Jezus die de last van de wereld met zich meedraagt. In profiel verbeeldt Henk Vissers dit cruciale moment: een oudere zwaar vermoeide man met op zijn schouder een vastberaden kind dat hem de weg wijst. Deze Christoffel kwam in de plaats van een kleine stenen Christoffel uit 1956. Een groep Wellse studenten besloot, bij de opheffing van het Wellse pontveer als herinnering aan de duizendjarige veerponthistorie van Well en aan de kranige veermannen een Christoffelbeeld te plaatsen, dat kort daarna spoorloos verloren ging.

Mijn Ros verstaald

Van Meerlaerstraat Bergen
'Mijn Ros Verstaald' is een bronzen beeld van een man in eigentijds kledij met twee fietswielen en een fietsstuur. Clemens Driessen heeft het beeld gemaakt voor de Kasteelherenbuurt. Hij vond de stijl van de woningen namelijk aansluiten bij de straatnamen; namen van de kasteelheren die vroeger in de wijde omgeving van Bergen woonden. In die tijd was het paard veelal het vervoersmiddel. Driessen vertaald dit vervoersmiddel naar het heden en transformeerde 'het ros' in een stalen ros. De heer in het kunstwerk is trots op zijn 'ros', te oordelen naar zijn vorsende blik. Een licht humoristische kwinkslag kenmerkend voor zijn werk.

Vriendschap

Wezerweg Well
Na de onafhankelijkheid van Indonesië moesten begin jaren 50 veel Molukkers huis en haard achterlaten en naar Nederland verhuizen. Ook in Well werd een groep van oud KNIL-militairen uit de Molukken met hun gezinnen ondergebracht in een leegstaand barakkencomplex, Kamp De Oude Molen, waar zij zo'n 20 jaar woonden. De Molukkers en de Wellenaren begonnen langzaam toenadering tot elkaar te zoeken op vele terreinen. Galeriehouder / kunstenaar Norbert Simons heeft met zijn 'Vriendschapsmonument' deze innige relatie verbeeld tussen de Molukse gemeenschap en Wellenaren. Op een stenen bank zijn diverse episoden in eenvoudige taferelen verbeeld van dit stukje geschiedenis van Well en haar Molukse gemeenschap .

Meisje met springtouw

Kasteellaan Well
Tegen de gevel van de Vitus basisschool hangt sinds 2019 een wandkeramiek van kunstenaar Joop Puntman. Puntman vervaardigde dit reliëf in 1969 b.g.v de opening van de kleuterschool De Joertsenest aan de St. Vitusstraat. De 'Joerts of Maasjoerts' is de naam voor de Wells carnavalsvereniging en betekent zoveel als 'mus' of 'maasmus'. Dit reliëf laat twee volwassen Joertsen zien, eentje komt aanvliegen en de ander zit op een boomtak bij hun nest met drie jongen, gadegeslagen door een meisje met springtouw. Het grote reliëf is gemaakt van grove chamotte-klei en met wisselende texturen bewerkt, op hoge temperaturen gebakken en geëmailleerd. Het reliëf dreigde bij de sloop van de kleuterschool verloren te gaan maar werd gered door een oplettende buurman. Dank zij hem kon het reliëf in 2019, na een grondige restauratie, herplaatst worden tegen de gevel van de nieuwe basisschool St. Vitus aan de Kasteellaan.
Gennep

Gennep

Laat je verwonderen door de prachtige kunstwerken in de openbare ruimte van de gemeente Gennep in Limburg. Van abstracte beelden tot realistische sculpturen en kleurrijke mozaïeken, de kunstwerken vertellen allemaal hun eigen verhaal. Bewonder de werken per fiets en ontdek de creatieve geesten achter deze bijzondere creaties. Kunst in de openbare ruimte brengt niet alleen schoonheid en kleur, maar ook een gevoel van verbondenheid en trots voor de gemeente. Maak kennis met de kunstzinnige kant van Gennep en laat je inspireren door de talloze kunstwerken die Gennep rijk is.

De kunstwerken:

Object

Zwarteweg Milsbeek
In de gemeente Gennep staan een viertal kunstwerken van de kunstenaar Pieter Kortekaas, zoals De Stier, de Wervel en Man Vrouw Leven. In Milsbeek staat bij de entree van de sportvelden een sculptuur, genaamd Object. Dit kunstwerk is omstreeks 1975 gemaakt.

St. Norbertus

Markt 2 Gennep
Het keramieken beeld van St. Norbertus van Gennep, in de hoek van de voormalige burgemeesterswoning op de Markt in Gennep, is gemaakt door de kunstenaar-Norbertijn Michael van Helvert. Hij maakte dit werk in de periode 1949-1950. Het beeld geeft de essentie weer van Norbertus en zijn volgelingen, onder andere door de soberheid van de kleding. Het leven volgens de regel van Augustinus komt tot uiting door het document in de ene hand. De pastorale werkzaamheden van de Norbertijnen komen tot uiting door het zegenend gebaar met zijn andere hand.

Mozaiek met centrale fontein

Ellen Hofmannplein Gennep
Het Ellen Hofmannplein is een uniek mozaïekplein in Nederland en maakt duidelijk waarom Gennep zich Keramiekstad noemt. De kunstenaars Frans en Isabelle Smeets maakten de mozaïeken samen met 280 Gennepenaren. Het plein herinnert aan Ellen Hoffmann, een Joodse inwoonster die omkwam tijdens WOII. Het plein drukt verlangen uit naar een vredige wereld. Keramiekstad Gennep doelt op vele eeuwen keramieknijverheid in het Land van Maas en Niers. Bezoek daarvoor de permanente expositie in museum Het Petershuis (Gennep), in museum De Oude Pottenbakkerij (Milsbeek) of de jaarlijkse keramiekmarkt Keramisto in Milsbeek, één van de grootste in Europa.

Timmerman

Mariaoord Gennep
In de zijgevel van het woonhuis aan Doelen 7 bevindt zich het keramiek de Timmerman. De Timmerman werd in 1985 gemaakt door de Gennepse keramisten Ghisleen Bakker en Wim Bartels. Het kunstwerk werd gecreëerd in het kader van de nieuwbouw van het woningcomplex Mariaoord-Doelen-Noordwal. De woningen gaven invulling aan de grote, onbebouwde ruimte in het historisch centrum, waar het voormalige sanatorium Mariaoord stond. Meer informatie over het MariaOord is te vinden bij de Luisterkei.

Samenwerking

Mariaoord-Noordwal Gennep
Het kunstwerk Samenwerking werd in 1986 gemaakt door Thomas Roder. Het werd geschonken als teken van waardering voor de goede samenwerking bij het grote woningbouwproject Mariaoord-Noordwal-Doelen in de historisch kern van Gennep. Het voormalige sanatorium Mariaoord had een aanzienlijke ruimte ingenomen in de historische kern van Gennep. Het sanatorium werd aan het einde van de Tweede Wereldoorlog grotendeels vernield tijdens zware gevechten en is daarna niet meer opgebouwd. Meer informatie over het Mariaoord is terug te vinden bij de Luisterkei of op het informatiepaneel (foto 4).

Pottenbakker

Noordwal Gennep
Het keramiek de Pottenbakker bevindt zich in de boog van de poort aan de Noordwal. Het kunstwerk werd in 1989 gemaakt door de Gennepse keramist Wim Bartels. Het keramiek herinnert aan het ambacht van pottenbakkers dat in Gennep veel uitgeoefend werd. Ook de straatnaam 'Pottenhoek' in het historisch centrum van Gennep kom daar vandaan. Aan de Noordwal, dichtbij dit keramiek, woonde en werkte vroeger een pottenbakker. De producten van de Gennepse pottenbakkers in vroegere eeuwen worden tot de Niederrheinische Keramiek gerekend.

Terpsichore

't Straatje Gennep
Het kunstwerk Terpsichore beeldt de gelijknamige muze Terpsichore uit, een muze uit de Griekse Mythologie. Het kunstwerk werd in 1968 gemaakt door Peter Roovers, ter gelegenheid van het 150-jarig bestaan van de kerkelijke harmonie Unitas et Fidelitas uit Gennep. Hiermee is deze harmonie een van de oudsten uit Nederland. Het beeld hangt boven de ingang van het oefenlokaal van Unitas et Fidelitas.

Puzzelstukken

Weverstraat Gennep
Gennep is een historisch en kleurrijk stadje. Dit komt naar voren in het kunstwerk dat te zien is in de fietstunnel. Het kunstwerk is gemaakt door Hay van Arensbergen en staat voor verbinding, diversiteit en tolerantie. Hay is geïnspireerd door momenten en monumenten in de gemeente Gennep. Dit is terug te zien in een aantal beeldbepalende elementen die de identiteit en het imago van de gemeente Gennep laten zien. Voor dit kunstwerk, in de kleuren van de regenboog, gebruikte hij vooral acryl met gemengde lakken en toevoegingen van pigment. Het kunstwerk laat zien waar Gennep voor staat, acceptatie en gelijkwaardigheid van alle mensen. In Gennep is iedereen welkom! De regenboog die is verwerkt in het kunstwerk is tevens het symbool van de LHBT-gedachte, respect voor elkaar. Aan ieder die onder de regenboog door komt geven we zo symbolisch het geluk en vrede mee zowel in Gennep, als Gennep uit.

De Stier

Zuidwal Gennep
De Stier, een betonnen beeld van beeldhouwer Pieter Kortekaas, staat in de Groene Gracht in Gennep. De robuuste stier met zijn ingehouden kracht staat vlakbij de Maasweg. Een steen in het trottoir hier herinnert aan de vroegere Maaspoort. Het kunstwerk zelf herinnert aan de tijd dat er dagelijks koeien van de stadboerderijen door de Maaspoort over de Maasweg naar de Maasweide gingen.

Waakhonden

Zandstraat Gennep
Sinds 1985 staan er twee attente Waakhonden vlakbij de plaats waar voorheen de Zandpoort stond. De Waakhonden werden gemaakt door beeldhouwer Peter Roovers. In poortgebouwen, zoals ook de Zandpoort, woonde vaak een man die vanwege lichamelijke beperkingen nauwelijks zijn dagelijkse brood kon verdienen. Met waakzame honden hield hij dan in de gaten wie en wat het stadje in en uit ging. Ook inde hij 'poortgeld'. Het kunstwerk De Waakhonden werd gemaakt in opdracht van de leden van de plaatselijke Rabobank en herinnert aan de oude Zandpoort vlakbij. De leden van de Rabobank wilden hiermee aangeven dat er goed gelet werd op de spaargeld van de klanten van de bank.

Martinus als jeugdig soldaat

Niersdijk 1 Gennep
Het keramiek Martinus als jeugdig soldaat is te vinden aan de Nierszijde van de pastorie van de St. Martinuskerk. Het keramiek werd omstreeks 1990 gemaakt door de Gennepse keramist Wim Bartels. Het kunstwerk beeldt de Romeinse soldaat Martinus uit, die zich over een arme bedelaar ontfermt. St. Martinus is de patroonheilige van veel kerken langs de Maas, zoals Cuijk, Venlo en Tegelen.

Muzieksculptuur

Plantsoen aan Niers Gennep
De sculptuur van cortenstaal, genaamd Muzieksculptuur, werd in 2006 gemaakt door Henk Visser. Het beeld staat voor de bijzondere, muzikale band tussen de Gennepse gemeenschap en de voormalige drumband Stichting Augustinus. Stichting Augustinus is een stichting voor mensen met een verstandelijke beperking en is tegenwoordig onderdeel van Stichting Dichterbij. Muziek was hetgene wat de Gennepenaren en de mensen met een verstandelijke beperking met elkaar verbond. Ook al woonden zij afgezonderd op de terreinen van de stichting. Tegenwoordig wonen en werken de cliënten van Stichting Dichterbij in Gennep. In de sculptuur, die in het Nierspark staat, zijn de trommel, trompet en tuba de herkenbare elementen.

Heilig Hartbeeld

Wilhelminastraat Ottersum
Eén van de uitingen van het rijke Roomse leven in de eerste helft van de vorige eeuw, waren de Heilg Hartbeelden. In veel plaatsen in Zuid-Nederland zijn deze beelden te zien op een centrale plaast in het dorp. In Ottersum staat op de hoek van de Sint Jansstraat en de Wilhelminastraat een beeld van de landelijk bekende kunstenaar Peter Roovers. Hij maakte het beeld in 1946. Roovers woonde en werkte op het nabijgelegen kasteel Heijen. In de kop van Noord Limburg komt men zijn werk regelmatig tegen. Het beeld is vervaardigd uit tufsteen.

Mariabeeld

Hommersumseweg Heijen
Bij de rotonde aan de Hommersumseweg staat sinds 1956 een veldkapel met een Mariabeeld. Het beeld is gemaakt door de bekende kunstenaar en kasteelheer van kasteel Heijen Peter Roovers. Roovers maakte in die periode veel kerkkunst en oorlogsmonumenten. Hij heeft ook in de loop der jaren beelden gemaakt van de drie koninginnen die hij op zijn atelier in kasteel Heijen ontving. Het beeld is gemaakt van zandsteen.

Stone hands

Rijksweg - zwarte weg Milsbeek
In Milsbeek siert het kunstwerk Stone Hands, geïnspireerd op de Stone Henge, de rotonde die toegang verschaft tot het dorpscentrum. Het kunstwerk werd in 2014 gemaakt door Geert Jacobs. Het kunstwerk verwijst naar de rijke Milsbeekse pottenbakkerscultuur en is een ode aan kunstschilders, keramisten, beeldhouwers en pottenbakkers, die hier door de eeuwen heen fijn- en grof-keramische producten gemaakt hebben, zoals keramiekkunst, bloempotten, het bekende Limburgs Bont, etc. Het kunstwerk 'Stone Hands' is ontstaan in samenwerking met allerlei verenigingen; zij hebben zich ingezet bij het 'kleimeppen', oftewel het vormgeven van de klei. Het monument staat, net als Stonehenge, op een kruising van krachtlijnen, de zogenaamde 'Leylijnen'. Bovendien valt de schaduw van de schoorsteen van de voormalige potjesfabriek de Jacobsladder op 21 juni, de dag van de zonnewende, bij de eerste zonnestraal op de altaarsteen van het monument.

Grenskapel

Veedijk Gennep
Frank Havermans maakt vaak op onverwachte locaties tijdelijke en meer permanente installaties die op eigentijdse wijze refereren aan de historie van de plek. Die vrije manier van met architectuur omgaan is zijn doel. In deze kapel laat Havermans de bezoeker nadenken over grenzen in een werk dat precies op de grens van Nederland en Duitsland staat. De grens die op een kaart een rode stippellijn is, blijkt in werkelijkheid natuurlijk één doorlopend gebied te zijn. Ooit is fel gevochten in dit gebied, nu is het een rustig natuurgebied. Grenzen vervagen. De vorm van het kunstwerk is geïnspireerd op een grenspaal. Het is de bedoeling dat een van beide 'monoculairs' zicht biedt op zo'n paal.  Het kunstwerk viert bovendien de bijzondere band tussen beide landen in het algemeen en de buurgemeenten in het bijzonder.  De Grenskapel van Frank Havermans is, net als Panta van Atelier van Lieshout, onderdeel van het project Kapellenbaan. Deze kunstroute leidt u langs moderne en traditionele kunstobjecten en bestaand erfgoed, in een gebied dat bekend staat als het oudste cultuurlandschap van Nederland. Daar waar vanaf de Romeinen tot na de Tweede Wereldoorlog continu nieuwe lagen aan de cultuur zijn toegevoegd, voegt Kapellenbaan vanaf 2020 dimensies toe. Op uw route ontdekt u kunstwerken van gerenommeerde artistieke ‘grensverleggers’ die met het thema ‘Rust en bezinning’ aan de slag zijn gegaan. Deze werken zijn stuk voor stuk uniek gesitueerd om zo verbinding te maken met het bijzondere landschap én met de regionale culturele en maatschappelijke tradities. 

Sint Martinus

Zuid-oostwal Gennep
Het bronzen beeld St. Martinus te paard werd in 1999 door beeldhouwer Joep Coppens gemaakt. Het beeld staat aan de Martinushof, voor de St. Martinuskerk in Gennep. Hier wordt Sint Martinus als Romeinse soldaat in harnas afgebeeld. St. Martinus geeft de helft van zijn jas aan een blinde bedelaar. St. Martinus is de patroonheilige van veel kerken langs de Maas, zoals Cuijk, Venlo en Tegelen. De band tussen de patroonheilige en de plaatsen langs de Maas wordt verklaard doordat St. Martinus langs de Maas gemissioneerd zou hebben. Het St. Martinusgilde in Gennep organiseert elk jaar het St. Martinusfeest.

Barmhartige samaritaan

Niersbrug Gennep
Het oorlogsmonument de Barmhartige Samaritaan werd in 1949 gemaakt door Jac Maris. Het monument bestaat uit Tufsteen uit de Eiffel. In 1993 is het beeld, vanwege weersinvloeden, vervangen door een replica van brons. Jac Maris vond dat de gevallen helden uit de oorlog het beste konden geëerd door middel van een standbeeld voor hun offerzin en naastenliefde. In de voet van het monument zijn oorlogstaferelen afgebeeld, zoals slavernij en executie. Naastenliefde wordt hierdoor in groot formaat uitgebeeld en de oorlogsrealiteit in klein formaat. De kunstenaar Jac Maris (1900-1996) was de kleinzoon van Jacob Maris, bekend schilder uit de Haagse School.

Raderen van de molen

Niersweg 1 Gennep
Op de voorgevel van de voormalige Genneper Molen is een keramiek afgebeeld van een waterrad. Het keramiek Molenrad werd in 1985 gemaakt door de Gennepse keramisten Ghisleen Bakker en Wim Bartels. Zij maakten dit in opdracht van de woningcoöperatie, vandaar ook de afgebeelde huizen in het keramiek. Het waterrad herinnert aan het grote molenrad dat de fabriek voor houtbewerking omstreeks 1900 aandreef. Met 8,5 meter was dit watermolenrad een van de grootste in Limburg.

Landmark West

Weverpark Gennep
Op deze plek komen twee elementen bij elkaar: de levende en dode natuur in de vorm van een park en beeld.

Ploegende boer

Prins Hendrikstraat Gennep
Ploegende boer

Twee kinderen

2e Dwarsweg Gennep
Twee kinderen

Papiermaker

Seringenstraat Gennep

Dans

St. Janstraat 46 Ottersum
Dans, een kunstwerk van Hennie Kuilman

Stoel

Middelweg Gennep
Een stoel maar dan net even anders

Kuiper

Brugstraat Gennep
Beeld van een kuiper aan het werk

De hofzitter

Weth. Theunissenhof Milsbeek
Beeldje van een zittend figuur.

Keramiekmuur

Bijna op de plek waar eens de stadsmuur van Gennep stond, staat tegenwoordig, tussen Zuidwal en Groene Gracht, de Keramiekmuur. Deze muur verwijst door middel van keramiek naar de fraaie bouwwerken in de historische kern en naar de vesting 'het Genneper Huys'. De keramieken in de muur zijn in 2015 gemaakt door de Ottersumse keramist Pieter Arts. Vóór de muur staat het beeld van Norbertus van Gennep uitgebeeld als aartsbisschop. Dit beeld werd gemaakt door de Gennepse keramiste Ghisleen Bakker.

Colonna

Begraafplaats Kampweg Gennep
Colonna, van kunstenaar Guido Geelen, is een 5 meter hoge betonnen zuil. De binnenkant is goudkleurig geverfd. Het binnentreden van het kunstwerk geeft een gevoel van rust en zorgt voor een moment van bezinning.
Mook en Middelaar

Mook en Middelaar

Laat je verrassen door de prachtige kunstwerken van de gemeente Mook en Middelaar. Van moderne beelden tot historische monumenten, er is voor ieder wat wils. Bewonder de werken per fiets en ontdek de verhalen achter deze unieke creaties. Kunst in de openbare ruimte brengt niet alleen kleur en sfeer, maar ook een stukje geschiedenis en cultuur naar buiten. Verken de vele locaties en laat je inspireren door de creativiteit en vakmanschap van de kunstenaars. Ontdek de kunstzinnige kant van Mook en Middelaar en beleef een unieke ervaring.

De kunstwerken:

Gemeentewapen (1939)

Raadhuisplein 6 Mook
Peter Roovers. Reliëf van het gemeentewapen van Mook en Middelaar. Op het wapen staan de H. Lambertus, patroonheilige van Middelaar, met een schild van het hertogdom Gelre en de H. Antonius Abt, patroonheilige van Mook, afgebeeld met het wapenschild van het hertogdom Kleef.

Madonna met kind (1960)

Koningin Julianastraat 5a Mook
Jules de Roeper. Op de gevel van de Adalbertschool vind je Madonna met kind

Ceres: zittende figuur (1970)

Mortel - Mook
Oscar Goedhart. Ceres: Romeinse godin van de akkerbouw en moederliefde.

Religieus beeld van st.Jozef (1976)

Groesbeekseweg 3
(gevel Gemeenschapshuis) Peter Roovers. Roovers woonde en werkte in Mook (1936-1949) en Heijen (1949-1993). In 1948 kocht hij de ruïne van het kasteel Heijen Samen met zijn echtgenote Louise Nederveen restaureerde hij het kasteel tot het huidige 'Huys Heijen' Hij werkte in brons, steen, hout, keramiek, terracotta, gips. Hij kreeg veel opdrachten voor religieuze beelden en oorlogsmonumenten, vooral in Zuid-Nederland.

Kiste trui (1977)

Raadhuisplein 6 Mook
Peter Roovers. Beeld van Kiste Trui, Dorpsfiguur uit Plasmolen

Eenzaamheid (1973)

Maasdijk Mook
Oscar Goedhart. Een bronzen beeld dat "eenzaamheid" verbeeldt.

Moeder en kind (1974)

Overkwartierstraat Mook
Oscar Goedhart. Abstract kunstwerk, waarbij er twee figuren worden weergegeven

Hoogwatermonument (1993)

Dorpsstraat Middelaar
Ben van Pinxteren. Twee handen die symbool staan voor het keren van het water

Pater met leerlingen (1999)

Rijksweg Mook
A. Proot. Beeld van een pater en twee leerlingen, de een met een papieren bootje, de ander zit achter de pater.

Monument voor het kunstenaarsverzet (2008)

De Hove 1 Mook
Peter Roovers. Het gedenkteken bestaat uit een staande steen, met daarop een piëta in reliëf, uitgevoerd in keramiek. Op de voet van de steen is een plaquette van rood marmer geplaatst met een tekst ter nagedachtenis van de kunstenaars in de regio die actief waren in het verzet.

Monument voor de gesneuvelden (1946)

Witteweg Middelaar
Piet Killaars. Het oorlogsmonument in Middelaar (gemeente Mook en Middelaar) is een houten kruis met overkapping. Aan het kruis hangt een Christusbeeld van keramiek. Het kruis is geplaatst op een gemetseld voetstuk waarin een plaquette van natuursteen is aangebracht. Het oorlogsmonument in Middelaar (gemeente Mook en Middelaar) is opgericht ter nagedachtenis aan de duizenden militairen die hier tijdens operatie ‘Market Garden’ zijn gesneuveld, en aan vijf medeburgers die bij deze gevechten en bij het februari-bombardement op Nijmegen om het leven zijn omgekomen.

Reliëfband (1970)

Groesbeekseweg 17-19 Mook
Jules de Roeper. De elementen lucht, vuur, water, aarde. Reliëf gemaakt door Jules de Roeper. (Het Reliëf is i.v.m. nieuwbouw tijdelijk opgeslagen en zal na realisatie van de bouw weer een plaats krijgen in de openbare ruimte)

De Gebroeders Van Nassau (2024)

Rijksweg Mook (voor gemeentehuis)
Ysbrandt Roovers. Het kunstwerk is geïnspireerd op het schilderij “beleg van Den Bosch” Dit eeuwenoude tafereel is vertaald naar een eigentijds digitaal ontwerp en tot leven gebracht in kortenstaal.
Strippenkaart

De kunstroute langs de gemeenten Bergen, Gennep, Mook en Middelaar is een bijzondere ervaring voor jong en oud. Of je nu de route volgt op de fiets of de kunstwerken individueel opzoekt. , de kunstwerken zullen u gegarandeerd inspireren en verwonderen. Met de strippenkaart kun je je eigen route uitstippelen en afvinken welke kunstwerken je al hebt gezien. Een mooie herinnering aan een dag vol kunst en cultuur!

Actie!

Maak een foto van jezelf en jouw strippenkaart bij één van de kunstwerken op de route en maak kans op een prijs.

Deel de foto via de socials van visitnoordlimburg of mail deze naar info@visitnoordlimburg.nl We trekken iedere 3 maanden een nieuwe winnaar.

Check de voorwaarden hier.

Bijlage Grootte
Strippenkaart 4.14 MB
Downloads

Download hier de kaart en folder van de kunstroute

Bijlage Grootte
Folder 5.32 MB
Kaart (pdf 30mb) 30.08 MB